Wat betekenen de Vlaamse klimaatdoelstellingen voor MOW?

in
MOW Mag

Europa legt strenge eisen op

Tijdens de Vlaamse Klimaat- en Energietop op 1 december 2016 engageerde Vlaanderen zich om de CO2-uitstoot tegen 2030 drastisch te verlagen. Een groot aandachtspunt is personen- en vrachtvervoer. Hoe wil het Departement Mobiliteit en Openbare Werken de klimaatdoelen helpen realiseren?

Om de ambitieuze Europese klimaatdoelstellingen te halen, zullen we met z’n allen inspanningen moeten doen. Ook het Departement MOW bekijkt hoe het zijn steentje kan bijdragen. “Europa verwacht veel van een aangepast personen- en goederenvervoer. Tegen 2030 streven we naar een CO2-reductie van 35 procent in vergelijking met 2005. Daar is meer voor nodig dan wat kleine initiatieven in de marge”, zegt Marleen Govaerts van de afdeling Beleid. “Uit de eerste verkenningen blijkt dat een combinatie van maatregelen nodig zal zijn: we moeten het (vracht)wagenpark vergroenen én het aantal auto- en vrachtwagenkilometers omlaag krijgen. Enkel als we ons mobiliteitsgedrag ingrijpend aanpassen, kunnen we het tij keren.”

Forse stap voorwaarts

Het Departement MOW onderzoekt momenteel welke maatregelen mogelijk zijn met de technologie die al beschikbaar is, bijvoorbeeld het stimuleren van elektrische en hybride voertuigen. Ook alternatieve vervoermiddelen staan in the picture. Marleen Govaerts: “Binnen het Mobiliteitsplan Vlaanderen bekijken we hoe we de fi ets, de bus, het spoor en de binnenvaart aantrekkelijker kunnen maken, zowel voor particulieren als voor de bedrijfswereld. Daarnaast praten we over maatregelen zoals rekeningrijden, waarmee je mensen via financiële incentives aanspoort om hun gedrag te wijzigen. Op langere termijn komt ook een aangepaste ruimtelijke ordening in beeld. Uiteraard zijn dat geen nieuwe inzichten: we weten al langer welke mogelijkheden er zijn, maar het komt er nu op aan om een echte mental shift te bewerkstelligen. Als we de mobiliteitsproblemen kunnen oplossen, vaart ook het klimaat daar wel bij. Dat wordt dan ook dé grootste uitdaging voor het Departement MOW.”

Keten van vervoersmiddelen

Op 25 oktober 2016 hield het Departement zelf al een Klimaatrondetafel rond Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen. Tijdens de workshops bleek dat het draagvlak om de klimaatdoelstellingen te halen bij alle actoren groot is. “Concrete maatregelen aanstippen was minder makkelijk”, zegt beleidsmedewerker Klaas Van Cauwenberg. “Een transportfederatie kan wel beseffen dat het anders moet, maar voor een individuele transporteur is het niet evident om zijn wagenpark te vergroenen. Het combineren van ladingen om ‘lege’ kilometers te vermijden, vraagt dan weer een fikse logistieke inspanning. Bovendien kiezen bedrijven nog vaak voor transport met vrachtwagens omdat de aansluiting met andere systemen niet naadloos verloopt. In een ideale wereld switcht een cargo met gemak van een containerschip naar de binnenvaart en het spoor, en blijft de weg voorbehouden voor het laatste deel van het traject.” “Voor 2030 streven we naar een maximaal vrachtwagengebruik van 70 procent, met een bijkomende reisweg over spoor of binnenvaart, korte trajecten over zee … Bedrijven moeten hun langeafstandstransport loskoppelen van vervoer over korte afstanden en de refl ex creëren om voor een keten van vervoerswijzen te kiezen.”

Vlaamse overheid in 2030: minstens 40 procent minder CO2-uitstoot

De klimaatinspanningen van het beleidsdomein MOW blijven niet beperkt tot aanbevelingen: ook intern neemt de Vlaamse overheid heel wat maatregelen om haar werking te vergroenen. “De beste manier om de bal aan het rollen te krijgen is door zélf het goede voorbeeld te geven”, zegt beleidsadviseur Anneleen De Smedt (AWV). “Tegen eind 2030 wil de Vlaamse overheid 40 procent minder CO2 uitstoten en 27 procent minder primaire energie verbruiken. Het brandstofverbruik van dienstvoertuigen moet omlaag, net als het energieverbruik in gebouwen en technische infrastructuur. Met het Actieplan Energie-efficiëntie spoort de Vlaamse Regering haar entiteiten aan om hun gas-, stookolie- en elektriciteitsverbruik te reduceren. Dat kan alleen door op veel fronten te werken. Zo stapt het Agentschap Wegen en Verkeer langs autosnelwegen zoveel mogelijk over op LED-verlichting. En De Lijn koopt vanaf 2019 enkel nog bussen met een alternatieve aandrijving: elektrisch, hybride of waterstof. Zo zullen tegen 2025 enkel nog groene bussen door onze stadscentra rijden.”

Actieplan Mobiliteit

De Vlaamse overheid heeft een voertuigenvloot van ongeveer 4.400 personenwagens in gebruik (via aankoop of leasing). Daar ligt een groot potentieel om minder CO2 uit te stoten. Anneleen De Smedt: “De overheid wil dienstverplaatsingen voorkomen, bijvoorbeeld door anders te gaan vergaderen. We bekijken ook hoe we duurzame vervoermiddelen en energiezuinig rijden kunnen stimuleren. Het wagenpark wordt vergroend en verkleind, zodat onvermijdbare kilometers met minder milieubelastende auto’s worden afgelegd. Makkelijk wordt het niet, dat merken we ook aan de reacties in andere lidstaten. Maar als we alle neuzen in dezelfde richting krijgen, kunnen we veel bereiken. We hopen dat elke Vlaamse ambtenaar een voorbeeldrol zal opnemen en een ‘klimaat ambassadeur’ zal worden."

Verschenen in