Verdrag nieuwe sluis Terneuzen - MOW’ers getuigen

in
Nieuws

 

Het verdrag in een notendop

  • Betreft de aanleg en de kosten van een nieuwe sluis in Terneuzen.
  • Op 5 februari ondertekend door Vlaanderen en Nederland.
  • De sluis wordt een betonnen bak van 427 meter lang, 55 meter breed en 16 meter diep.
  • De sluis lost een belangrijk capaciteitsknelpunt op voor de binnenvaart en zorgt voor minder wachttijd voor binnenvaartschippers. De sluis verbetert de toegang voor zeeschepen tot de havens van Gent en Terneuzen en zorgt voor een vlotte doortocht van binnenvaartschepen tussen Nederland, België en Frankrijk. Zowel de Zeeuwse als de Vlaamse regio, en daarmee beide investerende landen, kunnen daarmee profiteren van een economische impuls.
  • Verwacht wordt dat de sluis klaar zal zijn in 2021.

Identikits

  • Freddy Aerts – afdelingshoofd Maritieme Toegang
  • Eline Damman – beleidsmedewerker Scheldedossiers bij Haven- en Waterbeleid
  • Dries Vervoort – celhoofd Internationaal bij Haven- en Waterbeleid
  • Willem Vuylsteke – vanuit Haven- en Waterbeleid toegevoegd aan het projectteam Nieuwe Sluis Terneuzen van de Vlaams- Nederlandse Scheldecommissie.

Een verdrag is de bekroning van veel voorbereidend werk. Maar ook na de ondertekening moet er nog heel gebeuren. Voor én achter de schermen zijn heel wat mensen bezig met de voorbereiding en de voltooiing. Wij legden ons oor te luister bij vier collega’s die nauw betrokken waren bij de totstandkoming van het verdrag.

Kunnen jullie kort schetsen welke rol jullie gespeeld hebben in het verhaal?

Freddy Aerts: "Naast lid van de Vlaams-Nederlandse onderhandelingsdelegatie ben ik ook voorzitter van de stuurgroep die het Vlaams-Nederlandse gemengde projectteam, belast met de verkennings- en planuitwerkingsfase, aanstuurt."

Dries Vervoort: "Mijn rol sinds 2009 was die van secretaris van de Vlaams-Nederlandse onderhandelingsdelegatie."

Eline Damman: "Ik heb Dries bijgestaan in zijn rol als secretaris en ben tijdens mijn afwezigheid vervangen door Willem".

Willem Vuylsteke: "Ik heb Dries bijgestaan in zijn rol als secretaris tijdens de afwezigheid van Eline in de laatste fase van de onderhandelingen. Tegelijk heb ik sinds september 2014 binnen het gemengde Vlaams-Nederlandse projectteam Nieuwe Sluis Terneuzen van de VNSC, belast met de verkennings- en planuitwerkingsfase, de rol van manager projectbeheersing opgenomen."

Wie maakten er allemaal deel uit van de Vlaamse onderhandelingsdelegatie?

Dries Vervoort: "Onze delegatie was breed samengesteld, maar toch ook goed op elkaar ingespeeld. Wivina Demeester was onze voorzitter, een bijzonder inspirerende dame! Ilse Hoet, ons afdelingshoofd, behartigde samen met Freddy Aerts de belangen van MOW. Maarten Vidal van het Departement Internationaal Vlaanderen was onmisbaar als verdragsjurist, maar hij bracht ook regelmatig een relativerende noot in door zijn gevoel voor humor. Hedwig Van Der Borght (Departement Financiën en Begroting) en Steven Van Garsse ( PPS Kenniscentrum) waakten over het financiële luik van de onderhandelingen. Daan Schalck van de Haven van Gent vervolledigde de groep. Hij waakte over de Gentse belangen, maar voegde regelmatig nieuwe, creatieve accenten toe die er soms voor zorgden dat moeilijke situaties ontmijnd konden worden. Eline, en later ook Dieter Sauvage en Willem schreven mee aan de voorbereidende nota’s die we vanuit Vlaanderen in de onderhandelingen inbrachten; dit was cruciaal in het bereiken van het uiteindelijke akkoord."

Hoe verliep de samenwerking met Nederland?

Freddy Aerts: "Onze collega’s uit het Noorden zijn traditioneel sterke onderhandelaars. We spreken dezelfde taal maar bedoelen daar niet noodzakelijk hetzelfde mee. Het was dus zaak om van bij het begin voldoende aandacht te besteden aan duidelijke communicatie. Soms was het ook nodig om mekaar te herinneren aan de gemaakte afspraken (lacht). Maar dat kruidt het leven: wat peper en zout kunnen geen kwaad. Eens je elkaar aan weerszijden ook wat beter persoonlijk leert kennen gaat alles een stuk gemakkelijker. Je moet je daar wel bij haasten, want de samenstelling van teams wisselt zeer snel in Nederland."

Eline Damman: "Ik kan me daar volledig in herkennen. Het is altijd gelukt om op diplomatische wijze te reageren en mekaar opnieuw te vinden. Het is een beetje zoals een huwelijk: water bij de wijn doen kan wonderen doen. Ik heb dit alvast altijd één van de plezantste dossiers gevonden om op te volgen."

Dries Vervoort: "Ja, vervelen doe je je niet bij het overleg met de Nederlandse collega’s. Daar zorgt deels hun extraverte karakter voor. In het begin is dit misschien wennen, maar in een werkomgeving vind ik dit een groot voordeel. De samenwerking met mijn collega Chris is altijd heel open, constructief en oplossingsgericht geweest. Een samenwerking die ik zeker ga missen. En dan is er natuurlijk de inzet van de onderhandelingen. Een sluis van 1,1 miljard euro houdt de concentratie automatisch op peil. Failure is not an option zeggen ze dan."

Willem Vuylsteke: "Als MOW’ers worden we verondersteld om bruggen te bouwen, is het niet letterlijk dan alleszins figuurlijk. Bouwen aan beweging vergt geduld, doorzettingsvermogen en wederzijds begrip. Maar samen werkt!"

En dan komt het moment suprême: de dag van de ondertekening van het verdrag tussen Vlaanderen en Nederland.

Freddy Aerts: "Een belangrijke mijlpaal! Eens beide landen zich verbinden met een verdrag ligt de uitvoering van een belangrijk project in het verschiet. Als uitvoerende afdeling is dat toch onze corebusiness. Een project van deze omvang kom je maar eens om de 30 jaar tegen."

Eline Damman: "Hoewel ik noodgedwongen en tot mijn spijt de laatste fase van de onderhandelingen niet heb kunnen meemaken, was ik blij aanwezig te kunnen zijn op de ondertekening van het verdrag. Dat is toch de kers op de taart, waar we jaren naartoe gewerkt hebben, en voelt een beetje aan als een cyclus die ten einde gekomen is. De effectieve realisatie van de sluis is heel wat dichter gekomen. Natuurlijk stopt het werk hier niet, maar mijn rol in het geheel zal wel veranderen."

Dries Vervoort: "Toch wel speciaal, als je jaren aan een stuk dag in dag uit met een dossier in de weer bent en dat dan bezegeld ziet worden met een positief resultaat. Tja, daar doe je het voor. Een tijdperk komt ten einde, iets anders kondigt zich aan. Dat Eline er bovendien na een lange afwezigheid toch kon bij zijn op de ondertekeningsceremonie was een zeer grote kers op de taart die dag!"

Willem Vuylsteke: De verdragsondertekening was voor het projectteam een moment om enerzijds terug te blikken op het parcours dat we samen met de stuurgroep hebben gelopen, onder meer om tot een voorkeursvariant te komen en anderzijds een moment om vooruit te blikken op hetgeen waarvoor we als project nog voor de lat staan."

Wat brengt de toekomst?

Freddy Aerts: "De nieuwe zeesluis is een belangrijke schakel in de corridor Rotterdam-Parijs die alvast de Kanaalzone Gent-Terneuzen en de haven van Gent ten goede zal komen."

Willem Vuylsteke: Het Verdrag biedt het projectteam het kader waarbinnen de realisatie van de Nieuwe Sluis dient te gebeuren en brengt de effectieve realisatie weer een stap dichter bij. Het Verdrag is bovendien een cruciaal onderdeel om de erg belangrijke aanvraag naar Europese subsidie te ondersteunen. Er ligt de komende periode voor het projectteam nog heel wat werk op de plank om binnen een dwingend tijdspad de ruimtelijke procedures (volgens het Tracébesluit) af te ronden en het aanbestedingscontract in de markt te zetten en tot een gunning te komen. De Verdragsondertekening is een extra motivatie voor ons (leden van het projectteam) om dit tot een goed einde te brengen!"

Dries Vervoort en Eline Damman: "Het is nu na de ondertekening van het Verdrag voor de eerste keer sinds vele jaren dat we niet meer aan het onderhandelen zijn met Nederland. Het zwarte gat gaapt dus! :-) Nee, er zijn nog voldoende uitdagingen in onze job, maar we weten nu al wel zeker dat we het onderhandelen met de Nederlanders toch wel gaan missen. Samenwerken met Nederland zal een essentieel deel blijven uitmaken van onze job. In de toekomst zal dit echter nog meer vanuit een echt samenwerkingsmodel zijn dan vanuit een onderhandelingssituatie. Een perspectief dat zeker ook aanspreekt!"

Nabeschouwing door Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Vlaamse Rand, Toerisme en Dierenwelzijn

‘Historisch’: je moet voorzichtig zijn met zo een groot woord. Maar in Terneuzen was het op zijn plaats. Vlaanderen en Nederland hebben met de ondertekening van het verdrag een belangrijke stap gezet naar de realisatie van een nieuwe sluis. Normaal gezien zullen de beide parlementen het verdrag nog dit jaar ratificeren. De eerste spade moet in 2017 in de grond. De bouw zal vier tot vijf jaar beslag nemen. In 2021 moet het eerste schip door de nagelnieuwe sluis kunnen varen.

Dit is niet alleen een investering in een sluis. Het is een investering in perspectief, in hoop, in een nieuwe boost voor onze economie. Het belang van de nieuwe sluis kan nauwelijks overschat worden. De tweede belangrijkste economische groeipool van Vlaanderen – de Haven van Gent – heeft de sluis nodig om een scherpe concurrentiepositie te bewaren en de werkgelegenheid te garanderen. Vandaag is de Gentse Haven al goed voor 60.000 jobs, of 13% van de volledige tewerkstelling in Oost-Vlaanderen. Gent heeft nog een groot potentieel om te groeien en nieuwe bedrijven aan te trekken. Daarvoor hebben we de nieuwe sluis nodig in Terneuzen. We leggen ons niet neer bij het fatalisme van ‘grenzen aan de groei’: wij gaan groeien aan de grenzen.

De nieuwe sluis zal een hefboom zijn voor heel Vlaanderen. Niet alleen de havens en het hinterland, maar ook onze verzadigde wegen profiteren van het effect. Met de Seine-Scheldeverbinding bouwen we bovendien aan een ruime regio die reikt tot in Parijs: overal zal de positieve impact van de nieuwe sluis voelbaar zijn. Terneuzen wordt een belangrijke schakel in de Europese binnenvaartas op groot gabariet Seine-Schelde en binnen de Europese corridor tussen Noordzee en Middellandse Zee.

De investering in de nieuwe sluis is er een met ballen aan het lijf. Zelfs in tijden van besparingen hebben we gekozen voor het beste en meest ambitieuze project – ook al was dat niet het goedkoopste optie. De Vlaamse Regering zet de eigen rekeningen op orde, maar investeert vandaag om morgen opnieuw te kunnen groeien. Maar ook om vandaag te kunnen investeren zodat we morgen kunnen groeien.

Er zal nog heel wat water naar de zee vloeien vooraleer de nieuwe sluis in Terneuzen in gebruik genomen kan worden. Bovenop al het reeds geleverde werk, wacht nog heel wat nieuw werk. Via deze weg wil ik het departement Mobiliteit en Openbare Werken alvast expliciet bedanken voor de reeds geleverde inspanningen. Als minister reken ik op jullie volgehouden inzet. Samen maken we van dit ambitieuze project een groot succes.

 

Lees meer: Minister Weyts sluit akkoord met Nederland over sluis Terneuzen én dossier Hedwigepolder

 Ministers Weyts en Schultz van Haegen ondertekenen het verdrag.

 Ministers Weyts en Schultz van Haegen ondertekenen het verdrag.

 

Daan Schalck, ceo van de haven van Gent, kaart na met Eline Damman en Dries Vervoort

 Daan Schalck, ceo van de haven van Gent, kaart na met Eline Damman en Dries Vervoort.

 

Freddy Aerts, afdelingshoofd Maritieme Toegang zit rechts vooraan

 Freddy Aerts, afdelingshoofd Maritieme Toegang zit rechts vooraan.

 

Eline Damman en Willem Vuylsteke

Eline Damman en Willem Vuylsteke