Veiligheid Vlaamse snelwegen verbetert maar blijft onder Europees gemiddelde

in
Persbericht
 
De European Transport Safety Council (ETSC) [1] publiceert vandaag een rapport [2waaruit blijkt dat het aantal verkeersdoden op Europese autosnelwegen de laatste jaren aanzienlijk is verminderd. Ook in Vlaanderen is er sprake van een vermindering, maar die is minder sterk dan het Europese gemiddelde. Nieuwe veiligheidstechnologieën kunnen volgens de ETSC een belangrijke rol spelen om de dodentol op autosnelwegen verder terug te dringen. 
 
In 2013 telde de Europese Unie ongeveer 1900 verkeersdoden op autosnelwegen, of 7% van het totale aantal verkeersdoden in de EU. In Vlaanderen gaat het om 48 doden, of 12,5% van alle verkeersdoden in onze regio. Over een periode van tien jaar, tussen 2004 en 2013, is het dodental op Europese autosnelwegen nagenoeg gehalveerd (-49%). Dit komt overeen met een gemiddelde jaarlijkse afname van -8,2%. In Vlaanderen nam het dodental op autosnelwegen over dezelfde periode met iets minder dan een derde af (-31,4%), of -6,0 % op jaarbasis. 
 
Vlaanderen presteert met deze cijfers slechter dan het gemiddelde voor heel België, dat -36,0% bedraagt, of -6,4% op jaarbasis. We doen het minder goed dan onze directe buren Nederland (-8,5%) en Duitsland (-6,6%), maar wel beter dan Frankrijk (-3,8%). De ETSC noteerde de sterkste jaarlijkse dalingen over de periode 2004 tot 2013 in Litouwen (-19,9%), Slovakije (-14,4%) en Spanje (-13,2%). Ook in Denemarken, Oostenrijk, Groot-Brittannië, Tsjechië, Nederland en Italië was de daling groter dan het Europese gemiddelde. 
 
De ETSC berekende ook het overlijdensrisico op basis van het aantal gereden kilometers. In de slechtst presterende landen is dit risico meer dan vier keer hoger dan in de beste landen. Denemarken, Groot-Brittannië, Zweden en Nederland hebben met 1 dode per miljard voertuigkilometers de veiligste snelwegen. Polen en Hongarije tellen meer dan 4 en Litouwen zelfs meer dan 5 doden per miljard voertuigkilometers. In Vlaanderen bedraagt het overlijdensrisico op snelwegen 2,3 doden per miljard voertuigkilometers, iets lager dan het gemiddelde voor België (2,9). Ter vergelijking, het overlijdensrisico voor alle Vlaamse wegen samen bedraagt 6,9 doden per miljard voertuigkilometers. 
 
Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Ben Weyts is niet tevreden met de cijfers voor Vlaanderen: 'Ik word niet vrolijker van deze cijfers. Ook de verkeersveiligheidscijfers voor 2014 zien er niet goed uit. De dalende trend in de statistieken lijkt in Vlaanderen te stagneren. Structurele maatregelen zijn dan ook nodig. Ik ga ingrijpen, al vanaf de rijopleiding. Maar ook de handhaving wordt opgevoerd. Ik ga met name sterker inzetten op trajectcontrole. Het kan wel degelijk beter en veiliger', aldus minister Weyts. 
 
Nieuwe technologie kan verschil maken
 
De ETSC wijst erop dat gedragsfactoren sterk doorwegen in ongevallen op autosnelwegen. Zo blijkt dat 61% van de dodelijke slachtoffers op Belgische autosnelwegen geen gordel droeg op het moment van het ongeval, tegenover slechts 23% in Frankrijk. De ETSC pleit daarom voor verplichte gordelverklikkers op alle passagierszetels in nieuwe auto's. Momenteel moet alleen de bestuurderszetel met zo'n verklikker worden uitgerust. Ook te snel rijden, afleiding en vermoeidheid spelen een belangrijke rol in snelwegongevallen. De ETSC pleit daarom voor een verplichte installatie van intelligente snelheidsbegrenzers (ISA-systemen) en rijstrookassistentie (Lane Departure Warning-systemen) in nieuwe voertuigen. 'Dergelijke technologieën helpen bestuurders om catastrofes te voorkomen en kunnen duizenden levens redden in het verkeer', aldus Antonio Avenoso, afgevaardigd beheerder van de ETSC. 
 
De onderzoekers wijzen verder op het belang van verkeersveiligheidsaudits - onafhankelijke technische controles om veiligheidsgebreken in de infrastructuur op te sporen - en regelmatige veiligheidsinspecties als een belangrijk element om wegen veiliger te maken. Dergelijke audits zijn verplicht voor de Europese hoofdwegen, maar zouden volgens de ETSC het beste worden uitgebreid naar het onderliggende wegennet. In Vlaanderen worden momenteel veiligheidseffectbeoordelingen (in de planfase), verkeersveiligheidsaudits (bij het ontwerp van nieuwe wegen) en veiligheidsinspecties (bij het wegbeheer) uitgevoerd op de wegen die deel uitmaken van het Trans-Europees Netwerk voor Transport (TEN-T). In de praktijk komt dit neer op nagenoeg het volledige autosnelwegennet. Specifieke aandacht gaat ook naar de veiligheid van tunnels. 

Naast technische ingrepen blijven sensibilisatie en handhaving uiteraard belangrijk om weggebruikers aan te zetten tot veiliger gedrag, ook op autosnelwegen. De komende maanden plant de Vlaamse overheid in samenwerking met de VSV een aantal sensibilisatiecampagnes rond onder andere gordeldracht, overdreven en onaangepaste snelheid, rijden onder invloed en afleiding aan het stuur. Er wordt verder ingezet op trajectcontroles, in aanvulling van de reeds bestaande installaties op de E40 tussen Erpe-Mere en Wetteren en op de E17 op het viaduct van Gentbrugge. Hiertoe wordt onderzocht welke bijkomende locaties geschikt kunnen zijn. Trajectcontrole zorgt immers voor een vlottere en homogenere verkeersstroom en een rustiger wegbeeld, met een sterke vermindering van het aantal ongevallen tot gevolg

 
Ongevallen op autosnelwegen: de evolutie in Vlaanderen
 
In 2013 werden op de Vlaamse autosnelwegen 48 verkeersdoden en 1512 letselongevallen geregistreerd. Dit komt overeen met 12,5% van alle verkeersdoden en 6,8% van alle letselongevallen in Vlaanderen. Daartegenover staat dat 38,0% van alle voertuigkilometers in Vlaanderen op autosnelwegen wordt afgelegd. Hoewel er per gereden kilometer op autosnelwegen dus relatief weinig ongevallen gebeuren, ligt de ongevalsernst er met 31,7 doden per 1000 letselongevallen aanzienlijk hoger dan op andere wegen. Ter vergelijking: de ongevalsernst voor alle wegtypes samen bedraagt 17,2 verkeersdoden per 1000 letselongevallen in Vlaanderen (cijfers 2013). 
 
Zowel het aantal letselongevallen als het aantal verkeersdoden op autosnelwegen is in Vlaanderen de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald. In vergelijking met het gemiddelde voor de jaren 2003-2005 registreerde men op autosnelwegen in 2013 31,0% minder letselongevallen en 31,4% minder verkeersdoden. Ook het overlijdensrisico per miljard afgelegde voertuigkilometers nam gevoelig af. De ernst van de ongevallen op autosnelwegen kende een minder uitgesproken evolutie en lijkt de laatste jaren opnieuw te stijgen (zie Tabel 1). 
 
Over dezelfde periode daalde ook het totale aantal letselongevallen en verkeersdoden in Vlaanderen (-20,4% letselongevallen en -36,3% verkeersdoden). De positieve evolutie voor het dodental op autosnelwegen is dus iets minder sterk dan voor alle wegtypes samen.  
 
Niet-gewogen cijfers - Bronnen: FOD Economie AD Statistiek (ongevallengegevens), FOD Mobiliteit en Vervoer (afgelegde voertuigkilometers) / verwerking door Steunpunt Verkeersveiligheid en Vlaamse overheid, Departement MOW.in het vervoer in Europa te verminderen. www.etsc.eu.
 
 
Tabel 1 - Ongevallen op autosnelwegen, Vlaanderen, 2003-2013
 
 
Niet-gewogen cijfers - bronnen: FOD Economie AD Statistiek (ongevallengegevens), FOD Mobiliteit en Vervoer (afgelegde voertuigkilometers) / verwerking door Steunpunt Verkeersveiligheid en Vlaamse overheid, Departement MOW

 

Contact :

Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Afdeling Beleid Mobiliteit en Verkeersveiligheid 
Graaf de Ferrarisgebouw, Koning Albert II-laan 20 bus 2, 1000 Brussel 
tel. 02 553 71 24 
fax 02 553 71 08 
 
 
 

[1] De European Transport Safety Council is een onafhankelijke non-profitorganisatie die zich inzet om het aantal doden en gewonden in het vervoer in Europa te verminderen. www.etsc.eu.

[2] Het rapport 'Ranking EU Progress on Improving Motorway safety' is gebaseerd op een analyse van EU-gegevens, ondersteund door een panel van 32 verkeersveiligheidsexperts uit heel Europa. Het volledige rapport is beschikbaar op www.etsc.eu/pin.